Co to jest net-billing? Rozliczenie prosumenta w 2026 roku – kompletny przewodnik

Net-billing to system rozliczeń dla prosumentów obowiązujący w Polsce od 1 kwietnia 2022 roku. Zastąpił net-metering i zmienił sposób, w jaki właściciele instalacji PV rozliczają energię ze swoim sprzedawcą.

Czym jest net-billing?

Net-billing (rozliczenie wartościowe) to system, w którym prosument:

• Sprzedaje nadwyżki energii do sieci po aktualnej rynkowej cenie energii (RCEm)
• Kupuje energię z sieci po pełnej taryfie detalicznej (G11, G12 itp.)
• Rozlicza się finansowo (nie energetycznie, jak w net-metering)

Różnica między net-billing a net-metering

Jak działa net-billing w 2026 roku – krok po kroku

1. Instalujesz PV – zgłaszasz instalację do OSD (operator sieci dystrybucyjnej)
2. Dostajesz licznik dwukierunkowy – mierzy energię pobraną i oddaną do sieci
3. Produkujesz energię – część zużywasz (autokonsumpcja), nadwyżki oddajesz do sieci
4. Sprzedajesz nadwyżki – sprzedawca energii kupuje je od Ciebie po cenie RCEm
5. Gromadzisz środki – pieniądze ze sprzedaży trafiają na Twoje konto prosumenta
6. Rozliczasz – środki pomniejszają Twój rachunek za energię przez max. 12 miesięcy

Czym jest RCEm? Cena odkupu energii 2026

RCEm (Rynkowa Cena Energii miesięczna) to uśredniona cena energii elektrycznej na Rynku Dnia Następnego (RDN) na Towarowej Giełdzie Energii w danym miesiącu. Jest publikowana przez URE.

Historyczne wartości RCEm (cena hurtowa, bez dystrybucji i podatków):

Problem: Latem, gdy PV produkuje najwięcej, RCEm jest najniższe (dużo energii z PV na rynku obniża cenę). To główna wada systemu net-billing vs. stary net-metering.

Jak liczyć oszczędności w net-billing?

Przykład dla instalacji 10 kWp, roczna produkcja 9 500 kWh:

• Autokonsumpcja 35% = 3 325 kWh × 0,72 zł = 2 394 zł oszczędności
• Sprzedaż 65% = 6 175 kWh × 0,36 zł (RCEm) = 2 223 zł wpływów
• Zakup z sieci (deficyt): 4 500 – 3 325 = 1 175 kWh × 0,72 zł = –846 zł
• Łączna korzyść roczna: ~3 771 zł

Strategie optymalizacji w net-billing

• Zwiększ autokonsumpcję – każda kWh zużyta bezpośrednio jest warta 0,72 zł zamiast 0,36 zł (2× więcej)
• Kup magazyn energii – przesuwa zużycie na wieczór, gdy nie ma produkcji
• Podłącz pompę ciepła – grzeje wodę w ciągu dnia z PV
• Ładuj auto elektryczne w dzień – zamiast nocą z sieci
• Nie instaluj zbyt dużej instalacji – przy niskim RCEm duże nadwyżki są mało potencjalnie uzasadnione ekonomicznie

Ważne zasady dotyczące konta prosumenta

• Środki na koncie prosumenta ważne są 12 miesięcy
• Niewykorzystane środki po 12 miesiącach przepadają (nie są zwracane gotówką)
• Konto prosumenta jest prowadzone przez sprzedawcę energii
• Możesz zmienić sprzedawcę energii – środki powinny być przeniesione

Net-billing dla nowych prosumentów – kto ma prawo wyboru?

Nowi prosumenci po 1 kwietnia 2022 r. są automatycznie w systemie net-billing. Stary net-metering dotyczył instalacji zarejestrowanych przed tą datą – te instalacje mogły pozostać w starym systemie do upływu 15 lat od daty zgłoszenia.

Kiedy to może nie mieć sensu

• Bardzo niskie roczne zużycie energii (poniżej 1 500 kWh/rok) — nakłady inwestycyjne mogą być nieproporcjonalne do oszczędności.
• Budynek planowany do sprzedaży w ciągu 2–3 lat — ROI może nie zdążyć się domknąć przed transakcją.
• Dach silnie zacieniony lub o niekorzystnej orientacji (strona północna) — produkcja będzie istotnie niższa niż w modelowym scenariuszu.

Powyższe dane i szacunki mają charakter analityczny i informacyjny. Nie stanowią porady inwestycyjnej ani finansowej. Konkretne wyniki zależą od indywidualnej sytuacji energetycznej, lokalizacji, dostępnych programów dotacyjnych i warunków instalacji.