IEO: duże projekty PV i nowe reguły przyłączeń mogą odsiać słabszy pipeline OZE w 2026 roku

IEO: duże projekty PV i nowe reguły przyłączeń mogą odsiać słabszy pipeline OZE w 2026 roku

Lead

W danych i komentarzach IEO coraz wyraźniej widać, że polski rynek OZE wchodzi w fazę selekcji jakościowej. Z jednej strony rośnie skala dużych projektów PV i liczba wydanych warunków przyłączenia. Z drugiej strony sieć jest coraz bardziej obciążona, a nowe reguły przyłączeń zaczynają premiować projekty z realnym finansowaniem, harmonogramem i planem pracy w warunkach rosnącej liczby ograniczeń. To właśnie dlatego 2026 rok może stać się momentem odsiewu części „papierowego” pipeline'u.

Co wiemy

Według danych przywoływanych przez IEO i pv magazine pod koniec 2025 roku w bazie projektów znajdowało się 7703 projektów PV z wydanymi warunkami przyłączenia o łącznej mocy przekraczającej 33 GW. Z tego 5895 projektów o mocy 13,8 GW miało już podpisane umowy z operatorem. To pokazuje ogromną skalę rynku, ale też różnicę między projektem „na papierze” a projektem, który wszedł na kolejny etap wykonalności.

Ten sam materiał pokazuje też przesunięcie ciężaru rynku w stronę dużych farm. Według Grzegorza Wiśniewskiego z IEO szybko rośnie liczba projektów PV powyżej 50 MW podłączanych do sieci przesyłowej. To sygnał, że kolejną falę wzrostu napędza już nie tylko prosument, ale coraz większe, bardziej kapitałochłonne inwestycje.

Równolegle rośnie presja systemowa. Z danych przywoływanych przez pv magazine wynika, że w 2025 roku ponad 1 TWh energii z wiatru i słońca zostało ograniczone. Do tego dochodzą nowe, ostrzejsze reguły przyłączeń z tzw. ustawy sieciowej: opłata za wniosek, zabezpieczenia finansowe, kamienie milowe i krótsza ważność warunków przyłączenia. W praktyce oznacza to wyższy koszt utrzymywania projektów, które nie mają realnej szansy przejścia do budowy.

W tym kontekście rośnie znaczenie magazynów energii i hybryd. IEO wprost wskazuje, że BESS staje się ważny dla bilansowania systemu i ograniczania skutków curtailmentu, choć jego udział przy projektach PV nadal jest relatywnie niski.

Czego jeszcze nie wiemy

Nie wiemy, jaka część projektów rzeczywiście odpadnie i jak szybko nastąpi to odsianie rynku. Tego typu proces zwykle rozciąga się w czasie i zależy od finansowania, przyłączeń, decyzji administracyjnych oraz sposobu wdrożenia nowych wymogów przez operatorów.

Nie wiadomo też jeszcze, jaki odsetek nowych dużych projektów będzie w praktyce łączony z magazynami energii albo innymi formami elastyczności. Dziś rynek wyraźnie przesuwa się w tym kierunku, ale wciąż nie każdy projekt ma gotowy model pracy w warunkach niskich i ujemnych cen energii.

Co to może oznaczać

Najbardziej prawdopodobny scenariusz wygląda tak, że rynek OZE będzie rósł dalej, ale stanie się bardziej selektywny. Większą przewagę zyskają podmioty mające kapitał, kompetencje wykonawcze, dostęp do przyłączeń i zdolność łączenia źródeł z magazynowaniem albo innymi formami elastyczności.

W praktyce projekt z realną szansą w 2026 roku będzie zwykle miał trzy cechy:

1. podpisaną umowę przyłączeniową albo wiarygodną ścieżkę dojścia do niej,

2. gotowość administracyjną i finansową do dotrzymania kamieni milowych,

3. plan obrony ekonomiki w warunkach curtailmentu i rosnącej zmienności cen, np. przez BESS, hybrydę albo nowy model sprzedaży energii.

To istotna wiadomość również dla odbiorcy biznesowego. Energia coraz częściej staje się zagadnieniem strategicznym, a nie prostym zakupem technologii. W takim świecie wygrywać będą projekty lepiej dopasowane do realiów systemu, a nie tylko do tabeli mocy.

Kiedy trzeba uważać

Nie należy traktować komentarza IEO jako automatycznej zapowiedzi masowego upadku projektów. To raczej diagnoza kierunku rynku niż przesądzony bilans zwycięzców i przegranych.

Trzeba też uważać z prostą narracją, że większa skala projektu zawsze oznacza lepszy biznes. O powodzeniu nadal decydują przyłączenia, finansowanie, lokalizacja, model pracy i otoczenie regulacyjne.

Zakończenie

Jeśli diagnoza IEO się potwierdzi, 2026 rok zapisze się nie jako moment końca wzrostu OZE, ale jako początek bardziej wymagającego, infrastrukturalnego etapu tego wzrostu. Mniej będzie w nim miejsca dla projektów utrzymywanych wyłącznie statystyką warunków przyłączenia, a więcej dla inwestycji gotowych przejść test sieci, finansowania i realnej wykonalności.

Źródła

• Instytut Energetyki Odnawialnej, Photovoltaic Market in Poland 2025 - Summary
• pv magazine, Poland adds 3.6 GW of solar in 2025, 24.02.2026
• Baker McKenzie, Poland: Grid Act to Change RES and BESS Grid Connection Rules, marzec 2026