Net-billing vs net-metering — co Węgry zrobiły z rozliczeniem prosumentów i czego Polska może się nauczyć

Net-billing vs net-metering — co Węgry zrobiły z rozliczeniem prosumentów i czego Polska może się nauczyć

👉 W skrócie: Węgry zakończyły net-metering i przeszły na system bliższy polskiemu net-billingowi. Efekt? Część prosumentów rozczarowana — mniejsze korzyści, niż się spodziewali. GLOBEnergia relacjonuje węgierskie doświadczenia i pyta, czego Polska może się z nich nauczyć. Okazuje się, że problemy po obu stronach granicy są zaskakująco podobne.

Net-metering vs net-billing — szybkie przypomnienie

Net-metering to system, w którym prosument „oddaje" nadwyżkę prądu do sieci i „odbiera" ją później, płacąc tylko za netto (różnicę). To proste i korzystne — przez lata napędzało boom fotowoltaiczny w Polsce i na Węgrzech.

Net-billing to system, w którym nadwyżka jest sprzedawana po cenie rynkowej (często niższej niż cena zakupu), a prosument kupuje brakujący prąd po normalnej taryfie. To mniej korzystne — ale z punktu widzenia operatorów sieci bardziej sprawiedliwe.

Polska przeszła z net-meteringu na net-billing 1 kwietnia 2022 r. Węgry — w podobnym okresie.

Co się stało na Węgrzech

Według GLOBEnergia z 17 kwietnia 2026, węgierski rząd zakończył system net-meteringu i wprowadził rozliczenie rynkowe. Jednocześnie Węgry oferują dotacje dla osób, którym kończy się okres korzystania z net-meteringu — żeby złagodzić przejście (GLOBEnergia, 17.04.2026).

Problem polega na tym, że wielu węgierskich prosumentów inwestowało w fotowoltaikę licząc na net-metering przez 15–25 lat. Zmiana zasad w trakcie gry oznacza, że ich kalkulacja zwrotu uległa pogorszeniu.

To dokładnie ten sam mechanizm, który obserwujemy w Polsce — różnica jest taka, że Węgry oferują dodatkowe dotacje osłonowe, a Polska (na razie) nie.

Jak wygląda sytuacja w Polsce — stan na kwiecień 2026

W Polsce prosumenci, którzy zainstalowali PV przed 1 kwietnia 2022, korzystają z net-meteringu do końca umowy (zwykle 15 lat). Ci, którzy zainstalowali później — rozliczają się w net-billingu.

Kluczowy wskaźnik to RCEm (Rynkowa Cena Energii Miesięczna), po której prosumenci w net-billingu sprzedają nadwyżkę do sieci. Według GLOBEnergia z 13 kwietnia 2026, RCEm za marzec 2026 spadł — co oznacza niższe wpływy ze sprzedaży nadwyżek (GLOBEnergia, 13.04.2026).

Spadek RCEm to zła wiadomość dla prosumentów, którzy produkują dużo więcej prądu, niż zużywają — bo różnica między ceną sprzedaży a ceną zakupu się pogłębia.

Co mogą zrobić prosumenci (w obu krajach)

Niezależnie od tego, czy jesteś w Polsce, czy na Węgrzech, strategia jest podobna:

• Maksymalizować autokonsumpcję. Im więcej prądu zużyjesz sam, tym mniej sprzedajesz po niskiej RCEm. Przesunięcie zużycia na godziny produkcji PV (ładowanie auta, podgrzewanie CWU) to najtańszy sposób.
• Rozważyć magazyn energii. Domowy magazyn pozwala przesunąć nadwyżkę na wieczór — ale to inwestycja rzędu 15–25 tys. zł (zależnie od pojemności), która wymaga indywidualnej kalkulacji.
• Obserwować programy dotacyjne. NFOŚiGW ogłosił nowy program dotacji na magazyny energii dla prosumentów (planowana pula ok. 1 mld zł, Gramwzielone 14.04.2026) — szczegóły i aktualne zasady na stronie NFOŚiGW.

Kiedy fotowoltaika w net-billingu może rozczarować

• Bardzo duża instalacja + niskie zużycie. Jeśli instalacja produkuje 3× więcej niż zużywasz — większość prądu sprzedajesz po niskiej cenie. Instalacje powinny być dobrane do realnego zużycia, nie do „maksimum na dachu".
• Brak możliwości przesunięcia zużycia. Jeśli jesteś w pracy od 8 do 18, a PV produkuje od 10 do 16 — bez automatyki (programator, inteligentny dom, magazyn) większość prądu „ucieka" do sieci.
• Oczekiwanie identycznych korzyści jak w net-meteringu. Net-billing to inny model ekonomiczny. Kalkulacja z 2021 roku nie działa w 2026.

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Przedstawione porównanie systemów rozliczeniowych opiera się na publicznie dostępnych źródłach i może nie uwzględniać wszystkich szczegółów regulacyjnych. Indywidualna sytuacja prosumenta zależy od wielu czynników — mocy instalacji, profilu zużycia, taryfy i dostępnych programów wsparcia.