Nie każda pompa ciepła będzie miała taką samą przyszłość. Coraz więcej zależy od czynnika chłodniczego

W ostatnich dniach GLOBEnergia zwracała uwagę, że część pomp ciepła będzie stopniowo znikać z rynku nie dlatego, że nagle przestanie działać technologia grzewcza jako taka, ale dlatego, że zmieniają się reguły dotyczące czynników chłodniczych. To nie jest tylko medialny skrót. W rozporządzeniu UE 2024/573 widać konkretne terminy dla wybranych kategorii urządzeń, a rynek równolegle pokazuje nowe konstrukcje przygotowane pod niższe GWP i prostszy montaż. Dla kupującego w 2026 roku ważne jest więc już nie tylko pytanie „jaka moc i jaka cena”, ale również „na jakim czynniku pracuje urządzenie i co to oznacza za dwa-trzy lata”.

Co wiemy

Najważniejszy punkt wyjścia jest prawny. Rozporządzenie UE 2024/573 o fluorowanych gazach cieplarnianych przyspiesza odchodzenie od części czynników o wyższym wskaźniku GWP, czyli potencjale tworzenia efektu cieplarnianego.

W praktyce dla rynku pomp ciepła szczególnie istotny jest zapis z załącznika IV, zgodnie z którym od 1 stycznia 2027 r. nie będzie można wprowadzać do obrotu splitowych klimatyzatorów i splitowych pomp ciepła do 12 kW, jeśli działają na fluorowanych gazach o GWP 150 lub wyższym. To ważne sformułowanie: chodzi o wprowadzanie do obrotu nowych urządzeń z określonej kategorii, a nie o automatyczny obowiązek demontażu już działających instalacji.

To właśnie dlatego coraz częściej wraca temat czynników takich jak R290, czyli propan, albo innych rozwiązań o niższym wpływie klimatycznym. R32, jeszcze niedawno traktowany jako krok w stronę poprawy względem starszych rozwiązań, w części segmentów przestaje wyglądać jak długoterminowy punkt docelowy. Rynek przesuwa się dalej.

Drugi ważny sygnał płynie z samej branży. Producenci nie odpowiadają na tę zmianę wyłącznie nową chemią, ale także nową konstrukcją urządzeń. PV Magazine Global opisywał w kwietniu 2026 rozwiązania typu „plumb-and-play”, które mają uprościć instalację i ograniczyć bariery montażowe. To sugeruje, że transformacja rynku dotyczy jednocześnie przepisów, logistyki i pracy instalatora.

Warto też pamiętać, że czynnik chłodniczy nie jest detalem katalogowym. Wpływa na konstrukcję urządzenia, zasady bezpieczeństwa, dostępność serwisu, wymagania dla montera i w części przypadków na to, jak producent będzie rozwijał daną linię produktową w kolejnych latach.

Czego jeszcze nie wiemy

Nie wiemy jeszcze, jak szybko poszczególni producenci wycofają lub ograniczą konkretne modele na polskim rynku. Sam kierunek regulacyjny jest czytelny, ale tempo zmian handlowych bywa różne: jedni dostawcy przechodzą na nowe rozwiązania wcześniej, inni korzystają z okresów przejściowych i porządkują ofertę etapami.

Nie ma też jednej odpowiedzi na pytanie o przyszły koszt serwisu. Z jednej strony rynek będzie szedł w stronę czynników o niższym GWP. Z drugiej strony okres przejściowy może oznaczać przez pewien czas większe zróżnicowanie części, procedur i kompetencji instalacyjnych.

W praktyce nie zawsze wiadomo też, czy dany model ma przed sobą pięć lat spokojnej obecności w ofercie producenta, czy raczej ostatni sezon sprzedażowy przed głębszą zmianą portfolio. Takie informacje często pojawiają się najpierw w kanałach dystrybutorskich, a dopiero później w komunikacji do klienta końcowego.

Co to może oznaczać

Dla kupującego pompę ciepła w 2026 roku rośnie znaczenie pytań, które jeszcze dwa lata temu wielu inwestorów pomijało. Warto zapytać nie tylko o COP, głośność i cenę, ale też o rodzaj czynnika, perspektywę serwisu, dostępność części i kierunek rozwoju danej platformy produktowej.

To może też oznaczać, że rynek podzieli się wyraźniej na urządzenia „na dziś” i urządzenia „na kolejne lata bez dużego znaku zapytania”. Nie zawsze ta druga grupa będzie tańsza w zakupie. Czasem będzie wymagała lepszego projektu, bardziej doświadczonego instalatora albo akceptacji innego sposobu montażu. Ale właśnie dlatego sama cena katalogowa coraz słabiej opisuje realną wartość całej inwestycji.

Z perspektywy branży zmiana regulacyjna może premiować producentów, którzy wcześniej przygotowali ofertę pod nowe wymogi. Może też zwiększać znaczenie instalatorów mających praktyczne doświadczenie z urządzeniami na czynniki naturalne lub bardzo niskie GWP.

Na co uważać

Najczęstszy błąd interpretacyjny brzmi mniej więcej tak: „od 2027 takie pompy będą zakazane”. To skrót, który miesza kilka różnych porządków. Rozporządzenie mówi o wprowadzaniu do obrotu wybranych kategorii nowych urządzeń, a nie o natychmiastowym zakazie używania wszystkich wcześniej zamontowanych systemów.

Drugi błąd to kupowanie urządzenia wyłącznie „pod czynnik”, bez spojrzenia na cały układ. Dobrze dobrana pompa na mniej przyszłościowym czynniku może nadal działać poprawnie przez lata, a źle dobrana pompa na modnym czynniku nie stanie się nagle dobrym wyborem tylko dlatego, że lepiej wygląda w broszurze.

Trzeci punkt ostrożności dotyczy bezpieczeństwa i serwisu. Przejście na czynniki o bardzo niskim GWP często oznacza nowe wymagania montażowe i szkoleniowe. W praktyce może więc bardziej niż sam model liczyć się to, czy lokalny wykonawca naprawdę umie go poprawnie uruchomić i później obsługiwać.

Czynnik chłodniczy stał się jednym z najważniejszych pytań zakupowych wokół pomp ciepła, ale nadal powinien być częścią spokojnej analizy całego systemu, a nie jedynym kryterium decyzji.

Źródła

• EUR-Lex — Rozporządzenie (UE) 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych — 07.02.2024
• GLOBEnergia — materiał o zmianach rynkowych pomp ciepła związanych z czynnikiem chłodniczym — 26.04.2026
• PV Magazine Global — materiał o nowych rozwiązaniach typu „plumb-and-play” dla rynku pomp ciepła — 24.04.2026
• EHPA — The EU’s revised F-Gas rules: guidelines for the heat pump sector — 2024