Niemcy wybrały pompy ciepła zamiast gazu — w Polsce nadal odwrotnie. Dlaczego?

Niemcy wybrały pompy ciepła zamiast gazu — w Polsce nadal odwrotnie. Dlaczego?

👉 W skrócie: W Niemczech w pierwszych miesiącach 2026 roku pompy ciepła wyprzedzają kotły gazowe w nowych instalacjach grzewczych. W Polsce proporcja jest odwrotna — gaz wciąż dominuje. Jednocześnie EHPA (European Heat Pump Association) publikuje dane, z których wynika, że najtańsze urządzenia — głównie z Chin — nie spełniają europejskich norm jakości. Dwa sygnały, jeden wniosek: rynek pomp ciepła w Europie dojrzewa, ale w każdym kraju inaczej.

Co się stało w Niemczech

Według GLOBEnergia z 18 kwietnia 2026, niemieckie statystyki pokazują wyraźną zmianę preferencji: w nowym budownictwie i przy wymianach źródeł ciepła pompy ciepła przewyższają liczbę nowych kotłów gazowych. To efekt kilku czynników działających jednocześnie — regulacji (Gebäudeenergiegesetz), wysokich cen gazu po kryzysie energetycznym i systemu dotacji BEG (GLOBEnergia, 18.04.2026).

Ale to nie jest liniowy wzrost. Niemiecki rynek pomp ciepła przeżył w 2024 roku gwałtowny spadek po „boomie paniki" z 2023 (kiedy wszyscy zamawiali pompy na zapas, bojąc się zakazów). W 2025–2026 rynek się ustabilizował i teraz rośnie organicznie, na solidniejszych fundamentach.

A w Polsce?

W Polsce pompy ciepła rosną — ale wolniej i z większym oporem. Według danych branżowych, gaz ziemny nadal odpowiada za większość nowych instalacji grzewczych w domach jednorodzinnych. Przyczyny są dość prozaiczne:

• Niższe koszty początkowe gazu. Kocioł gazowy kosztuje 5–8 tys. zł. Pompa ciepła powietrze-woda to wydatek rzędu 25–45 tys. zł (przed dotacją), zależnie od producenta i mocy.
• Przyzwyczajenie i dostępność. Instalatorzy gazowi są wszędzie; certyfikowanych instalatorów pomp ciepła jest mniej, szczególnie poza dużymi miastami.
• Informacja kontra dezinformacja. W mediach społecznościowych krąży sporo mitów o pompach ciepła — od „nie grzeją poniżej -15°C" po „rachunki za prąd są wyższe niż za gaz".

EHPA i problem „chińskiego złomu"

W tym samym tygodniu EHPA (European Heat Pump Association) opublikowała dane dotyczące jakości urządzeń importowanych do Europy. Z raportu wynika, że część najtańszych pomp ciepła — głównie od chińskich producentów — nie spełnia norm europejskich w zakresie efektywności sezonowej (SCOP) i bezpieczeństwa (Bizblog.pl, 18.04.2026).

To jest istotne z dwóch powodów:

1. Dla konsumenta — pompa ciepła, która na papierze ma COP 4.0, a w praktyce 2.5, to nie oszczędność, tylko rozczarowanie. I paliwo dla narracji „pompy nie działają".
2. Dla rynku — EHPA i europejscy producenci (Viessmann, Daikin, Stiebel Eltron, NIBE) lobbują za surowszymi wymaganiami certyfikacji, żeby oczyścić rynek z urządzeń niskiej jakości.

Podatki od prądu — czy UE pomoże?

Równolegle pojawiła się informacja, że Komisja Europejska rozważa obniżenie obciążeń podatkowych na energię elektryczną — w ramach rewizji ETD (Energy Taxation Directive) — aby zachęcić mieszkańców UE do przechodzenia na pompy ciepła i samochody elektryczne (Gramwzielone, 17.04.2026).

Gdyby się udało — niższy podatek na prąd poprawiłby ekonomikę pomp ciepła w każdym europejskim kraju. Ale „gdyby" to słowo klucz — rewizja ETD wymaga jednomyślności w Radzie UE, a kilka krajów (w tym Polska) nie jest entuzjastami tej zmiany.

Kiedy pompa ciepła może nie mieć sensu

• Stary, nieocieplony dom z grzejnikami żeliwnymi. Pompa ciepła działa najefektywniej z ogrzewaniem podłogowym lub niskotemperaturowymi grzejnikami. W budynku bez termomodernizacji trzeba albo wymienić grzejniki, albo wybrać model o wyższej temperaturze zasilania — co obniża sprawność.
• Brak możliwości zwiększenia mocy przyłączeniowej. Pompa ciepła zużywa prąd. W starych instalacjach z przyłączem 5 kW może być konieczna rozbudowa — co wymaga uzgodnienia z operatorem sieci.
• Bardzo niski budżet bez dotacji. Bez wsparcia finansowego (Mój Prąd, Czyste Powietrze, programy gminne) koszt początkowy jest kilkukrotnie wyższy niż gazu. Przy krótkim horyzoncie planowania — np. najem nieruchomości — trudno uzasadnić wydatek.

Niemcy vs Polska — co z tego wynika

Niemcy nie „wybrały" pomp ciepła z idealizmu. Wybrały je, bo stworzyły warunki ekonomiczne i regulacyjne, które sprawiają, że to po prostu tańsze rozwiązanie w perspektywie 10–15 lat. W Polsce te warunki jeszcze nie istnieją w takiej samej formie — ale kierunek zmian (dyrektywa EPBD, programy dotacyjne, rosnące ceny gazu) sugeruje, że się zbliżamy.

Tempo tej zmiany zależy od wielu zmiennych, których dziś nie da się precyzyjnie przewidzieć — od cen energii, przez politykę dotacyjną, po dostępność wykwalifikowanych instalatorów.

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Podane kwoty, porównania i szacunki nie stanowią porady inwestycyjnej, finansowej ani technicznej. Indywidualna decyzja o wyborze systemu grzewczego powinna uwzględniać audyt energetyczny budynku, lokalną ofertę i aktualne programy wsparcia.