ETS2 od 2027 roku: jak nowy podatek węglowy zmieni koszty ogrzewania w Polsce?

„ETS2 to nie odległa regulacja dla korporacji. To podatek, który od 1 stycznia 2027 roku trafi do rachunków za gaz i węgiel każdego Polaka ogrzewającego dom paliwami kopalnymi."

Większość dyskusji o kosztach energii skupia się na cenie gazu i prądu. Tymczasem od 1 stycznia 2027 roku do tych kosztów dojdzie nowy czynnik: ETS2 – europejski system handlu uprawnieniami do emisji CO2, rozszerzony o sektor budynków i transportu.

Co to oznacza w praktyce dla właściciela domu ogrzewającego gazem lub węglem? Krótko: rachunki wzrosną. Długo: ile wzrosną i co można zrobić, zanim to nastąpi – to właśnie temat tego artykułu.

Co to jest ETS2 i jak działa?

Istniejący od 2005 roku system EU ETS objął dotąd duże instalacje przemysłowe i energetyczne. ETS2 to jego rozszerzenie na dwa nowe sektory: budownictwo i transport drogowy.

Mechanizm jest prosty: dostawcy paliw (sprzedawcy gazu ziemnego, oleju opałowego, węgla) będą musieli kupować uprawnienia do emisji CO2 proporcjonalne do ilości sprzedanego paliwa. Koszt tych uprawnień zostanie – jak zawsze w ekonomii – przerzucony na końcowego odbiorcę.

Cena startowa: ok. 45 EUR/tonę CO2 w 2027 roku. Ile to znaczy dla portfela?

Konkretne liczby: o ile wzrosną rachunki?

Zależy od paliwa i zużycia:

Ogrzewanie gazem ziemnym:
Przeciętny dom zużywający 20 MWh gazu rocznie wyemituje ok. 4 ton CO2. Przy cenie 45 EUR/tonę to dodatkowe ok. 800 zł rocznie od 2027. Jeśli cena uprawnień wzrośnie (a analitycy przewidują wzrost do 2030 roku), ten koszt może się podwoić.

Ogrzewanie węglem:
Węgiel emituje znacznie więcej CO2 na jednostkę energii. Szacunki wskazują na dodatkowy koszt ok. 220 EUR (ok. 950 zł) rocznie od 2027, a do 2035 roku – nawet 2200 EUR łącznie dla typowego polskiego domu ogrzewanego węglem. To kwota, którą można przeznaczyć na termomodernizację lub nowe źródło ciepła.

Ogrzewanie pompą ciepła lub energią odnawialną:
Zero dodatkowych kosztów ETS2. Cały zysk zostaje w kieszeni.

Czy to dotknie zwykłych Polaków?

Tak i to bezpośrednio. Polska należy do krajów UE, gdzie ogrzewanie węglem i gazem jest wciąż powszechne – szczególnie na obszarach wiejskich i w starszym budownictwie. Analitycy wskazują Polskę jako jeden z krajów, gdzie ETS2 będzie miało największy wpływ społeczny.

Dlatego UE stworzyła Social Climate Fund – fundusz o łącznej puli 65 miliardów euro (2026–2032), z którego Polska ma sfinansować termomodernizację i wymianę źródeł ciepła dla najbardziej wrażliwych grup. Warunek: Polska musiała złożyć National Social Climate Plan do czerwca 2025 roku.

Dlaczego 2026 to ostatni moment na tanią termomodernizację?

Prosty rachunek ekonomiczny:

1. Ceny usług budowlanych – dziś relatywnie stabilne, ale wzrost popytu napędzanego ETS2 spowoduje wzrost cen wykonawstwa
2. Programy dofinansowania – Czyste Powietrze, Program TERMO 2026, granty KPO są teraz dostępne; po 2027 konkurencja o środki wzrośnie drastycznie
3. Materiały izolacyjne – ceny stabilne, ale globalny boom na termomodernizację może to zmienić
4. Każdy rok zwłoki = rok wyższych rachunków od 2027

Co robić teraz?

Konkretne kroki dla właścicieli domów i zarządów wspólnot:

• Jeśli ogrzewasz gazem: Zamów audyt energetyczny i sprawdź, ile stracisz na ETS2 vs. koszt ocieplenia + pompy ciepła. Dla większości starszych domów kalkulacja przemawia za inwestycją.
• Jeśli ogrzewasz węglem: Każde opóźnienie kosztuje. Priorytet: ocieplenie + wymiana źródła ciepła. Czyste Powietrze daje do 135 tys. zł dotacji dla domów jednorodzinnych.
• Jeśli jesteś we wspólnocie: Sprawdź Program TERMO 2026 (BGK) – nawet 60% kosztów inwestycji z grantami KPO. Środki rozchodza się szybko.

Podsumowanie

ETS2 to nie odległa abstrakcja – to konkretna zmiana w poziomie rachunków, która nastąpi za mniej niż rok. Polska politycznie lobbuje za złagodzeniem przepisów (we wrześniu 2025 Polska i Słowacja złożyły wniosek o zmiany), ale na razie nie zanosi się na rewolucję w harmonogramie.

Dla właścicieli nieruchomości i zarządców budynków wiadomość jest jedna: termomodernizacja przestała być wyborem estetycznym lub środowiskowym. Stała się decyzją finansową, którą lepiej podjąć teraz.

Źródła: ZdroweOgrzewanie.pl, Eurodiaconia (EU ETS2 raport), EHPA, Poland Insight, IETA Tracker. Stan regulacyjny: kwiecień 2026.