Regulacja "Made in Europe" dla magazynów energii – szansa czy złudzenie niezależności od Chin?

Na czym polega regulacja "Made in Europe" dla ESS?

Pakiet regulacyjny przyjęty przez Komisję Europejską w 2026 roku wprowadza kryteria "Made in Europe" dla magazynów energii (Energy Storage Systems, ESS) kwalifikujących się do unijnych programów wsparcia i zamówień publicznych. Podstawowe kryterium: minimum 40% wartości dodanej produktu musi być wytworzone w UE.

Dotyczy to zarówno stacjonarnych magazynów przemysłowych (BESS – Battery Energy Storage Systems), jak i domowych systemów magazynowania energii, które coraz częściej pojawiają się w przetargach komunalnych i programach dotacyjnych.

Reakcja branży: "Tak, ale..."

Stowarzyszenia branżowe (EASE – European Association for Storage of Energy, SolarPower Europe) przyjęły regulację z ostrożnym zadowoleniem. Jednak eksperci wskazują na fundamentalny problem:

• Ogniwa bateryjne – ok. 60–70% wartości przemysłowego ESS to ogniwa. Europejskie giganty (Northvolt, FREYR, ACC) dopiero budują moce produkcyjne. Na dziś 85%+ ogniw pochodzi z Chin, Japonii lub Korei.
• Pozorna europejskość – magazyn montowany w Niemczech z chińskich ogniw może spełnić wymóg 40% wartości europejskiej przez koszty montażu, logistyki i zysku, a faktycznie nadal zależy od chińskiego łańcucha dostaw.
• Northvolt w problemach – największa europejska nadzieja dla produkcji ogniw ogłosiła problemy finansowe i opóźnienia produkcyjne w 2025 roku, co podaje w wątpliwość realność europejskiej niezależności w horyzoncie 5 lat.

Dlaczego zależność od Chin jest problematyczna?

Chiny kontrolują:

• 60% światowego wydobycia litu
• 70% produkcji anod grafitowych (kluczowy komponent ogniw)
• 85% produkcji ogniw LFP (litowo-żelazowo-fosforanowych) – dominujący typ w ESS
• Znaczną część rafinacji kobaltu i manganu (NMC)

W przypadku napięć geopolitycznych lub polityki eksportowej Chin, europejski rynek ESS mógłby stanąć przed poważnymi problemami dostępności i cenowymi.

Co to oznacza dla polskich inwestorów w magazyny energii?

Na poziomie indywidualnych decyzji zakupowych: nic nie zmienia się od razu. Magazyny BYD, Huawei, CATL wciąż będą dostępne na polskim rynku. Regulacja "Made in Europe" wpłynie przede wszystkim na:

• Przetargi publiczne i projekty komunalne (gdzie wymagana będzie preferencja europejskich producentów)
• Programy dotacyjne – możliwe, że przyszłe iteracje programów wsparcia będą uzależniać kwotę dotacji od europejskiego pochodzenia magazynu

Praktyczna rada: przy zakupie magazynu energii do domu lub na farmy PV, zapytaj dostawcę o świadectwo COO (Country of Origin) ogniw. To pozwoli ocenić rzeczywiste ryzyko łańcucha dostaw w perspektywie 10+ lat eksploatacji.

Źródło

Energy Storage News