IRENA: OZE z magazynami są już tańsze od nowych elektrowni gazowych także wtedy, gdy liczy się dostawa energii przez całą dobę

# IRENA: OZE z magazynami są już tańsze od nowych elektrowni gazowych także wtedy, gdy liczy się dostawa energii przez całą dobę

Lead

Nowy raport IRENA wzmacnia tezę, która jeszcze niedawno brzmiała jak ambitna prognoza. Według komunikatu agencji najlepiej osadzone lokalizacyjnie hybrydowe systemy oparte na słońcu, wietrze i magazynach energii mogą dostarczać energię w profilu 24/7 taniej niż nowe elektrownie gazowe. To ważna zmiana, bo przesuwa debatę z pytania o sam koszt technologii na pytanie o koszt energii użytecznej i bardziej przewidywalnej.

Co wiemy

Według IRENA najlepiej położone projekty łączące OZE z magazynami energii osiągają koszt w przedziale około 54-82 USD za MWh. W komunikacie agencji zestawiono to z kosztem nowych elektrowni gazowych, który globalnie ma przekraczać 100 USD za MWh. Sam przekaz jest więc bardzo czytelny: przewaga OZE nie musi już kończyć się na taniej energii w wybranych godzinach.

Raport przypomina też skalę historycznej zmiany kosztowej od 2010 roku. Koszty instalacji fotowoltaiki spadły o 87 proc., lądowej energetyki wiatrowej o 55 proc., a magazynów bateryjnych o 93 proc. Z dostępnych informacji wynika także, że do 2030 roku technologia może dalej tanieć.

Najważniejsze w tym zestawie danych jest to, że słabnie jeden z głównych argumentów sceptyków transformacji: że OZE są tanie tylko w prostym ujęciu, a gdy potrzebna jest bardziej dyspozycyjna energia, przewagę odzyskują źródła kopalne. IRENA sugeruje, że w coraz większej liczbie przypadków ten argument przestaje być wystarczający.

Czego jeszcze nie wiemy

Nie wiadomo jeszcze, jak szybko wnioski z raportu przełożą się na decyzje inwestycyjne w poszczególnych krajach. Koszt technologii to jedno, ale równie ważne są cena kapitału, zasady wynagradzania elastyczności, dostęp do sieci i lokalne regulacje.

Nie jest też jasne, jak szeroko tezy raportu można rozciągnąć na wszystkie typy projektów. Inaczej wygląda ekonomika dużych hybryd utility-scale, inaczej rozwiązań dla przemysłu, a jeszcze inaczej małych systemów lokalnych.

Co to może oznaczać

Najmocniejszy sygnał płynący z raportu IRENA jest taki, że rynek zaczyna inaczej rozumieć pojęcie bezpieczeństwa energetycznego. Coraz trudniej sprowadzać je wyłącznie do utrzymywania źródeł kopalnych jako punktu odniesienia dla systemu. Jeżeli dobrze zaprojektowane OZE z magazynem stają się konkurencyjne także w bardziej wymagającym profilu dostaw, polityka i biznes dostają nowy argument za przyspieszeniem inwestycji.

Dla Polski to ma duże znaczenie. Krajowy rynek coraz wyraźniej odczuwa skutki nadwyżek PV w środku dnia i ograniczonej elastyczności systemu. W takim otoczeniu magazyn energii przestaje być tylko drogim dodatkiem do projektu. Coraz częściej staje się elementem, który poprawia zarówno ekonomikę, jak i użyteczność energii.

To ważny sygnał również dla przemysłu. Firmy energochłonne, centra danych czy duzi odbiorcy komercyjni będą coraz częściej patrzeć nie tylko na cenę "zielonego megawata", ale na możliwość zakontraktowania bardziej przewidywalnego profilu dostaw energii opartej na OZE.

Kiedy trzeba uważać

Nie należy upraszczać przekazu do tezy, że paliwa kopalne przestały mieć znaczenie z dnia na dzień. Raport pokazuje trend kosztowy i przewagę w określonych konfiguracjach, ale nie oznacza automatycznego zaniku wszystkich źródeł konwencjonalnych.

Warto też pamiętać, że komunikat prasowy i streszczenie raportu nie zastępują pełnej analizy projektowej. O opłacalności konkretnej inwestycji nadal decydują także lokalne taryfy, koszty finansowania, model biznesowy i zdolność wejścia na rynek usług systemowych.

Zakończenie

Raport IRENA nie kończy sporu o transformację energetyczną, ale wyraźnie przesuwa jego punkt ciężkości. Coraz mniej chodzi o to, czy OZE mogą być tanie. Coraz częściej chodzi o to, jak szybko rynek i regulacje nadążą za faktem, że zaczynają być tanie również wtedy, gdy oczekujemy od nich czegoś więcej niż tylko produkcji w najlepszych godzinach.

Źródła

• IRENA, *24/7 renewables: The economics of firm solar and wind*, maj 2026
• IRENA, komunikat prasowy *24/7 Renewables Outcompete Fossil Fuels on Firm Costs*, 06.05.2026