Najwyższy wiatrak na świecie powstaje w starej kopalni – 364 m transformacji energetycznej

Kiedy w 2018 roku zamykano kopalnię Prosper-Haniel w Bottrop, nikt nie spodziewał się, że już za kilka lat na jej terenie stanie rekord wiatrownictwa. Vestas V236-15.0 MW – turbina o całkowitej wysokości 364 metrów – jest obecnie najwyższą instalowaną turbiną lądową na świecie. Dla porównania: Pałac Kultury i Nauki w Warszawie ma 237 m. Ten wiatrak jest o 127 metrów wyższy.

Techniczne dane Vestas V236

• Moc nominalna: 15 MW (jedna turbina = 15 000 kW)
• Średnica rotora: 236 m – każda łopata to 115,5 m
• Wysokość gondoli: 246 m
• Całkowita wysokość: 364 m (z łopatą w górze)
• Produkcja roczna: ~80 GWh – prąd dla ok. 20 000 domów
• Materiał wieży: stalowa, spawana sekcjami (20+ segmentów)

Vestas V236 to ta sama platforma, którą firma montuje na morzu jako V236-15.0 MW Offshore. Fakt, że ta sama turbina stoi teraz na lądzie, jest technicznym przełomem – turbiny o mocy 15 MW były do niedawna wyłącznie domeną offshore. Możliwe to dzięki specjalnemu pozwoleniu na lokalizację – dawne tereny przemysłowe mają inne normy odległości od zabudowań niż pola rolnicze.

Dawna kopalnia jako nowe centrum OZE

Prosper-Haniel to nieprzypadkowy wybór. Zamknięta kopalnia dysponuje:

• Infrastrukturą wysokiego napięcia – linie 110 kV używane do zasilania wyciągów górniczych, dziś gotowe do wysyłu energii z OZE
• Szeroką działką przemysłową – możliwość instalacji bez ograniczeń odległościowych
• Doświadczoną kadrą techniczną – dawni górnicy szkoleni do obsługi instalacji OZE (program "Bergbau zu Wind", finansowany przez rząd Nadrenii-Westfalii)

Co to oznacza dla Polski i Śląska?

Polska ma 21 czynnych i kilkadziesiąt zamkniętych kopalni węgla kamiennego, skoncentrowanych głównie na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. Elektrownia Łaziska, KWK Murcki-Staszic, KWK Mysłowice-Wesoła – każda z nich ma coś, czego brakuje farmy wiatrowej na nowym terenie: gotową infrastrukturę sieciową.

Problem w Polsce jest jednak prawny, nie techniczny:

1. Ustawa 10H (zmieniona w 2023 r. na min. 700 m) – nawet na terenach poprzemysłowych stosuje się te same normy odległości co przy gospodarstwach
2. MPZP (Miejscowe Plany Zagospodarowania) – większość terenów pokopalnianych nie ma wpisanego przeznaczenia pod energetykę wiatrową
3. Decyzje środowiskowe – postępowania trwają 3–5 lat

W Niemczech te bariery są niższe właśnie dla terenów przekształconych przemysłowo. Polska mogłaby stworzyć analogiczne przepisy dla "stref transformacji energetycznej" na terenach pokopalnianych – to szansa na 2–4 GW wiatru na Śląsku bez konfliktu z mieszkańcami.

Więcej o tym jak regulacje blokują OZE: Trump zabija US offshore – kapitał ucieka do Europy.

Zbigniew Wróbel, inżynier OZE – kwiecień 2026